Giải pháp báo cáo thông tư 35 nhnn tổng quan cần bắt đầu từ bản chất pháp lý của văn bản: thông tư 35/2025/tt-nhnn quy định về cho vay đặc biệt đối với tổ chức tín dụng. Vì vậy, bài toán của ngân hàng không phải là làm một báo cáo dữ liệu chung, mà là chuẩn bị hồ sơ, số liệu tiền gửi, dư nợ, tài sản bảo đảm, quyết định nội bộ và bằng chứng dữ liệu để giải trình khi phát sinh nhu cầu vay đặc biệt hoặc khi cơ quan quản lý yêu cầu rà soát.
Table of Contents
Thông tư 35/2025/tt-nhnn quy định vấn đề gì?
Theo công báo chính phủ, thông tư 35/2025/tt-nhnn do ngân hàng nhà nước việt nam ban hành ngày 14/10/2025, có hiệu lực từ ngày 15/10/2025, với trích yếu là quy định về cho vay đặc biệt đối với tổ chức tín dụng. Đây là cơ chế quan trọng trong quản lý an toàn hệ thống, thường liên quan đến tình huống tổ chức tín dụng cần nguồn hỗ trợ đặc biệt, xử lý khó khăn thanh khoản hoặc thực hiện phương án phục hồi, kiểm soát đặc biệt theo quy định.
Điểm cần sửa trong cách hiểu trước đây là: thông tư 35 không phải văn bản yêu cầu mọi ngân hàng lập một bộ báo cáo định kỳ kiểu Data Governance tổng quát. Tuy nhiên, để thực hiện đúng thông tư, tổ chức tín dụng vẫn cần năng lực báo cáo rất chặt chẽ: số liệu phải đúng, có nguồn gốc, có người phê duyệt, có hồ sơ kèm theo và có thể kiểm chứng lại.
Thông tư 02/2026/tt-nhnn sau đó sửa đổi, bổ sung một số điều của thông tư 35, trong đó mở rộng phạm vi liên quan đến tổ chức bảo hiểm tiền gửi và bổ sung các nội dung về chủ thể cho vay đặc biệt, bên vay đặc biệt, mục đích sử dụng tiền vay, thời hạn và mẫu biểu kèm theo. Vì vậy, hệ thống báo cáo nên được thiết kế để theo dõi cả văn bản gốc và văn bản sửa đổi.
Các nhóm thông tin ngân hàng cần chuẩn bị
Với một dự án triển khai báo cáo phục vụ thông tư 35, ngân hàng nên chia dữ liệu thành bốn nhóm. Cách chia này giúp đội tuân thủ, tài chính, nguồn vốn, rủi ro và công nghệ nói cùng một ngôn ngữ khi chuẩn bị hồ sơ.
Thông tin pháp lý và phê duyệt nội bộ: quyết định, nghị quyết, văn bản đề nghị, phương án xử lý, thẩm quyền ký, ngày hiệu lực và phiên bản hồ sơ. Nhóm này cần lưu được lịch sử thay đổi, người phê duyệt và căn cứ pháp lý tương ứng.
Thông tin về khoản vay đặc biệt: bên cho vay, bên vay, mục đích vay, số tiền, thời hạn, lãi suất, tài sản bảo đảm nếu có, phương án trả nợ và các điều kiện đi kèm. Đây là phần lõi để đối chiếu giữa hồ sơ nghiệp vụ, kế toán và báo cáo gửi cơ quan quản lý.
Thông tin tài chính và thanh khoản: số dư tiền gửi, dòng tiền, trạng thái thanh khoản, tài sản có tính thanh khoản cao, nghĩa vụ đến hạn, nguồn vốn thay thế và kịch bản căng thẳng. Các số liệu này cần chốt theo ngày, có snapshot và có khả năng giải thích chênh lệch.
Thông tin giám sát sau giải ngân: tình hình sử dụng tiền vay, dư nợ còn lại, nghĩa vụ báo cáo, thay đổi khoản vay, tình trạng tài sản bảo đảm, các cam kết phải thực hiện và cảnh báo vi phạm điều kiện.
Mẫu dữ liệu tối thiểu cho báo cáo thông tư 35
Một mô hình dữ liệu thực tế nên có ít nhất các bảng nghiệp vụ sau:
- Danh mục tổ chức tín dụng, đơn vị phụ thuộc, người đại diện và vai trò phê duyệt.
- Hồ sơ vay đặc biệt, gồm mã hồ sơ, loại hồ sơ, căn cứ pháp lý, trạng thái xử lý và phiên bản.
- Khoản vay đặc biệt, gồm số tiền, thời hạn, lãi suất, mục đích vay, nguồn cho vay và lịch trả nợ.
- Tài sản bảo đảm, gồm loại tài sản, giá trị, ngày định giá, hồ sơ pháp lý và trạng thái phong tỏa.
- Số liệu tiền gửi, thanh khoản và nghĩa vụ đến hạn theo ngày chốt số liệu.
- Bảng kiểm điều kiện tuân thủ, gồm điều kiện áp dụng, bằng chứng, người xác nhận và thời điểm xác nhận.
- Nhật ký báo cáo, gồm kỳ báo cáo, nơi nhận, file đã gửi, người ký, trạng thái phản hồi và yêu cầu bổ sung.
Điểm quan trọng là không nên chỉ tạo file excel cuối cùng. Ngân hàng cần lưu lại Lineage của từng chỉ tiêu: số liệu đến từ hệ thống nào, được biến đổi qua bước nào, AI kiểm tra, bản nào đã gửi và bản nào đã bị thay thế.
Quy trình triển khai báo cáo từ nghiệp vụ đến Data Platform
Xác định đúng phạm vi nghiệp vụ
Đội dự án cần đọc thông tư 35 cùng các văn bản sửa đổi như thông tư 02/2026/tt-nhnn, sau đó lập ma trận yêu cầu. Mỗi yêu cầu nên được gắn với một trường dữ liệu, một hồ sơ nguồn, một đơn vị chịu trách nhiệm và một bằng chứng cần lưu.
Chuẩn hóa chỉ tiêu và nguồn dữ liệu
Các chỉ tiêu về tiền gửi, thanh khoản, dư nợ, tài sản bảo đảm và nghĩa vụ đến hạn thường nằm ở nhiều hệ thống khác nhau. Nếu không chuẩn hóa định nghĩa, cùng một chỉ tiêu có thể cho ra nhiều con số. Ngân hàng nên dùng Data Governance, business glossary và Metadata để khóa định nghĩa trước khi tự động hóa.
Đọc thêm về nền tảng quản trị dữ liệu trong ngân hàng tại Data Governance trong banking: vì sao cần triển khai sớm?.
Thiết kế lớp dữ liệu kiểm chứng
Thay vì kéo số liệu trực tiếp từ core banking ra file báo cáo, nên có một lớp dữ liệu trung gian để lưu snapshot, phiên bản, rule kiểm tra và trạng thái phê duyệt. Với dữ liệu lớn, mô hình Data Lakehouse hoặc Data Warehouse có thể hỗ trợ lưu lịch sử, kiểm tra chất lượng và tái dựng số liệu theo ngày chốt.
Tham khảo thêm cách dùng Data Lakehouse trong lĩnh vực tài chính tại use case Data Lakehouse cho ngân hàng và bán lẻ: KPI và ROI.
Tự động hóa kiểm tra trước khi gửi
Trước khi phát hành báo cáo, hệ thống nên chạy bộ kiểm tra tự động: thiếu trường bắt buộc, sai định dạng, chênh lệch vượt ngưỡng, thiếu phê duyệt, thiếu tài liệu đính kèm hoặc số liệu không khớp giữa báo cáo và sổ cái. Các lỗi này nên được ghi lại thành Audit trail thay vì xử lý thủ công qua email.
Quản lý phiên bản và bằng chứng
Mỗi lần gửi báo cáo cần có mã phiên bản, người ký, ngày giờ gửi, file gốc, file đã ký và phản hồi từ cơ quan nhận. Khi có yêu cầu bổ sung, hệ thống phải chỉ ra bản nào đang có hiệu lực và bản nào đã bị thay thế. Đây là điểm khác biệt giữa một quy trình báo cáo thủ công và một nền tảng tuân thủ có thể kiểm toán.
Rủi ro nếu hiểu sai thông tư 35
Nhầm thông tư 35 thành báo cáo dữ liệu chung: bài toán sẽ bị triển khai lệch hướng, nhiều dashboard đẹp nhưng không trả lời được câu hỏi hồ sơ vay đặc biệt có đủ điều kiện, đủ căn cứ và đủ bằng chứng hay chưa.
Thiếu căn cứ pháp lý trong dữ liệu: nếu chỉ lưu số liệu mà không gắn điều khoản, văn bản áp dụng và phiên bản văn bản, đội tuân thủ khó giải trình khi thông tư 35 được sửa đổi bởi văn bản mới.
Không quản lý bản chốt số liệu: báo cáo gửi cơ quan quản lý phải có số liệu tại thời điểm xác định. Nếu hệ thống luôn lấy dữ liệu hiện tại, ngân hàng sẽ khó tái dựng đúng con số đã gửi trong quá khứ.
Quy trình phê duyệt rời rạc: hồ sơ vay đặc biệt liên quan đến nhiều đơn vị. Nếu phê duyệt qua email hoặc file rời, rủi ro bỏ sót bước kiểm soát, sai phiên bản và thiếu bằng chứng là rất cao.
Checklist triển khai nhanh cho CIO và đội tuân thủ
- Lập danh mục điều khoản, biểu mẫu, hồ sơ và dữ liệu liên quan đến thông tư 35.
- Xác định chủ sở hữu dữ liệu cho từng chỉ tiêu: nguồn vốn, kế toán, rủi ro, pháp chế, tuân thủ và công nghệ.
- Thiết kế bảng dữ liệu hồ sơ vay đặc biệt, khoản vay, tài sản bảo đảm, dòng tiền và báo cáo sau giải ngân.
- Thiết lập data quality rule cho số tiền, ngày hiệu lực, kỳ báo cáo, trạng thái phê duyệt và tài liệu đính kèm.
- Xây dựng workflow phê duyệt có Audit trail, chữ ký số hoặc bằng chứng phê duyệt tương đương.
- Tạo dashboard vận hành cho trạng thái hồ sơ, nhưng không thay thế hồ sơ pháp lý bằng dashboard.
- Kiểm thử khả năng tái dựng báo cáo theo ngày chốt số liệu và phiên bản đã gửi.
- Cập nhật mapping khi có văn bản sửa đổi như thông tư 02/2026/tt-nhnn.
Câu hỏi thường gặp về giải pháp báo cáo thông tư 35
Thông tư 35 có phải là thông tư riêng về báo cáo dữ liệu không?
Không. Thông tư 35/2025/tt-nhnn là văn bản quy định về cho vay đặc biệt đối với tổ chức tín dụng. Tuy nhiên, để tuân thủ văn bản này, ngân hàng cần hệ thống báo cáo và bằng chứng dữ liệu đủ mạnh cho hồ sơ vay đặc biệt, quản lý khoản vay, giám sát sau giải ngân và giải trình với cơ quan quản lý.
Bài toán dữ liệu quan trọng nhất là gì?
Quan trọng nhất là tính nhất quán giữa hồ sơ pháp lý, số liệu tài chính, dòng tiền, tài sản bảo đảm và trạng thái phê duyệt. Nếu các nguồn dữ liệu không khớp nhau, ngân hàng sẽ mất nhiều thời gian đối soát trước khi có thể gửi hồ sơ hoặc trả lời yêu cầu rà soát.
Có cần triển khai Data Lakehouse ngay không?
Không nhất thiết. Với phạm vi nhỏ, ngân hàng có thể bắt đầu bằng Data Warehouse và workflow kiểm soát hồ sơ. Data Lakehouse phù hợp hơn khi cần lưu snapshot lớn, lịch sử thay đổi, dữ liệu bán cấu trúc và nhiều nguồn nghiệp vụ. Dù chọn kiến trúc nào, yêu cầu bắt buộc vẫn là kiểm soát phiên bản, Lineage và Audit trail.
Nên bắt đầu POC như thế nào?
POC nên chọn một kịch bản cụ thể: lập hồ sơ vay đặc biệt, theo dõi khoản vay sau phê duyệt hoặc báo cáo số liệu tiền gửi theo mẫu. Mục tiêu POC không phải là dựng thật nhiều dashboard, mà là chứng minh hệ thống có thể tạo số liệu đúng, truy vết được nguồn gốc và tái dựng lại bản đã gửi.
Nguồn tham khảo
- Công báo chính phủ: thông tư số 35/2025/tt-nhnn quy định về cho vay đặc biệt đối với tổ chức tín dụng
- Cổng thông tin điện tử chính phủ: thông tư số 02/2026/tt-nhnn sửa đổi thông tư 35/2025/tt-nhnn
- Báo chính phủ: quy định mới về cho vay đặc biệt
- Ngân hàng nhà nước việt nam: cổng thông tin điện tử ngân hàng nhà nước
INDA hỗ trợ triển khai báo cáo thông tư 35 nhnn
INDA có thể hỗ trợ ngân hàng rà soát yêu cầu dữ liệu, thiết kế mô hình hồ sơ vay đặc biệt, xây dựng workflow kiểm soát, data quality rule, dashboard vận hành và lớp dữ liệu có Lineage. Trọng tâm là giúp đội tuân thủ, tài chính và công nghệ có cùng một nguồn dữ liệu đáng tin cậy khi cần lập hồ sơ, báo cáo hoặc giải trình theo thông tư 35/2025/tt-nhnn và các văn bản sửa đổi.
